धादिङ अदालतमा सम्बन्ध विच्छेदका मुद्दा सबैभन्दा बढी,एक वर्षमा ६५३ मुद्दा दर्ता

धादिङ । धादिङ जिल्ला अदालतमा सम्बन्ध विच्छेदसम्बन्धी मुद्दा उच्च देखिएको छ ।

आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को असार १८ गतेसम्मको तथ्यांकअनुसार अदालतमा दर्ता भएका मुद्दामध्ये सबैभन्दा बढी सम्बन्ध विच्छेदका मुद्दा रहेको छ ।

अदालतले सार्वजनिक गरेको प्रगति विवरणअनुसार गत आर्थिक वर्षबाट जिम्मेवारी सरेका ३२५ र चालु आर्थिक वर्षमा नयाँ दर्ता भएका १ हजार १९१ गरी कुल १ हजार ५१६ मुद्दा अदालतमा रहेका थिए ।

तीमध्ये १ हजार १७ वटा मुद्दा टुंग्याइएको छ भने ४९९ वटा मुद्दा अझै विचाराधीन अवस्थामा छन् । समग्रमा यो आर्थिक वर्षको हालसम्म अदालतले करिब ६७ प्रतिशत मुद्दा फछ्र्योट गरेको जनाएको छ ।

कुल दर्ता भएका ६५३ सम्बन्ध विच्छेदका मुद्दामध्ये ५५२ वटा मुद्दामा फैसला वा टुंगो लागिसकेको छ भने १०१ वटा मुद्दा अझै प्रक्रियामै रहेका छन् । यसले जिल्लामा पारिवारिक विवाद र वैवाहिक सम्बन्ध अन्त्यका घटनाहरू अन्य प्रकृतिका मुद्दाभन्दा उल्लेख्य रूपमा बढी रहेको देखाउँछ ।

सम्बन्ध विच्छेदपछि अंश, मानाचामल तथा पारिवारिक दायित्वसँग जोडिएका विवादहरू पनि अदालतमा पर्याप्त मात्रामा आउने गरेका छन् । चालु आर्थिक वर्षमा अंश-मानाचामलसम्बन्धी १४९ मुद्दा दर्ता भएकामध्ये ८१ वटा फछ्र्योट भएका छन् भने बाँकी मुद्दा विचाराधीन छन् ।

त्यस्तै लागूऔषधसम्बन्धी ५४ मध्ये ४०, करणीसम्बन्धी कसुरका ३७ मध्ये २२, ज्यानसम्बन्धी कसुरका ३० मध्ये २३, सवारी ज्यानका ४३ मध्ये २४, घरेलु हिंसाका १४ मध्ये १०, चेक अनादरका २५ मध्ये १५ तथा अन्य शीर्षकका ५११ मध्ये २४९ मुद्दा फछ्र्योट भएका छन् ।

फैसला कार्यान्वयनतर्फ कैद सम्बन्धी ४३७ मुद्दामध्ये २५६ वटा फछ्र्योट भइसकेका छन् भने १८१ वटा कार्यान्वयन हुन बाँकी रहेका छन् ।

त्यसैगरी जरिवानातर्फ करिब ३६ करोड ८५ लाख रुपैयाँ दायित्वमध्ये करिब २ करोड ९० लाख रुपैयाँ असुल भएको छ भने करिब ३३ करोड ९४ लाख रुपैयाँ असुल हुन बाँकी रहेको अदालतले जनाएको छ ।

हाल विचाराधीन रहेका मुद्दामध्ये ३७९ वटा सरल मार्ग (६ महिनाभित्र), ७६ वटा सामान्य मार्ग (६ देखि १२ महिनाभित्र), ४२ वटा विशेष मार्ग (एक वर्षभन्दा माथिका) तथा ३ वटा दुई वर्ष नाघेका मुद्दा रहेका छन् ।

अदालतका श्रेस्तेदार राजेन्द्र लुईटेलका अनुसार चालु आर्थिक वर्षका लागि ७५ प्रतिशत मुद्दा फछ्र्योट गर्ने लक्ष्य निर्धारण गरिएको छ । हाल विचाराधीन रहेका मुद्दामध्ये अधिकांश सरल मार्गअन्तर्गतका रहेका छन् भने केही सामान्य, विशेष तथा दुई वर्ष नाघेका पुराना मुद्दासमेत बाँकी छन् ।

अदालतको तथ्यांकअनुसार लागूऔषध, करणी, ज्यान, सवारी ज्यान, घरेलु हिंसा र चेक अनादरलगायतका मुद्दा पनि दर्ता भए तापनि संख्या र प्रभावका दृष्टिले सम्बन्ध विच्छेदका मुद्दा सबैभन्दा अगाडि देखिएका छन् ।

यसैबीच, देवानीतर्फको नाता कायमसम्बन्धी एक मुद्दालाई मेलमिलाप प्रक्रियामा पठाइएको अदालतले जनाएको छ । अदालतले वार्षिक कार्ययोजनाअनुसार मुद्दा फछ्र्योट दर वृद्धि गर्न तथा न्याय सम्पादनलाई थप प्रभावकारी बनाउन विभिन्न सुधारात्मक कदम अघि बढाएको जनाएको छ ।

हालको अवस्था