फानसेपको पहलमा सिद्धलेकका किसानलाई स्थानीय सामग्रीबाट सन्तुलित पशु दाना बनाउने तालिम

धादिङ । धादिङको सिद्धलेक गाउँपालिका–६ खानिगाउँमा रहेको अकलादेवी कृषि आमा समूहका सदस्यहरूलाई स्थानीय स्रोत-सामग्री प्रयोग गरी पशुपन्छीका लागि दाना (फ्लसिङ रेसन Flushing Ration) तयार गर्ने विधिबारे व्यावहारिक तालिम प्रदान गरिएको छ।

कृषि, वन तथा वातावरण मन्त्रालयअन्तर्गत सञ्चालित खाद्य तथा पोषण सुरक्षा सुधार आयोजना (फानसेप) अन्तर्गत उक्त कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो।

कार्यक्रममा फानसेपका पशु स्वास्थ्य प्राविधिक विजय तामाङले स्थानीय स्तरमै उपलब्ध सामग्रीको उपयोग गरेर सन्तुलित दाना तयार गर्ने विधि सिकाउनुभएको थियो।

तालिमका क्रममा कृषकहरूको फार्ममा पशुपन्छी सम्बन्धी जलवायु अनुकूल कृषि (CSA) तथा उन्नत प्रविधिहरूको प्रदर्शनसमेत गरिएको थियो। साथै सन्तुलित दाना निर्माणका लागि आवश्यक सामग्री, त्यसको उपयोगिता र पशु उत्पादनमा पर्ने सकारात्मक प्रभावबारे पशु स्वास्थ्य प्राविधिक तामाङले जानकारी दिनुभएको थियो।

कार्यक्रममा फानसेप आयोजना क्लस्टर एकाइ गोरखाका प्रमुख होमनाथ लम्साल, कृषि, पशुपालन तथा पोषण क्षेत्रका विज्ञहरू तथा फिल्ड प्राविधिकहरूको सहभागिता रहेको थियो।

मंगलबार आयोजना अन्तर्गत सञ्चालन भएका कार्यक्रमहरूको विज्ञसहितको टोलीले स्थलगत अनुगमन गर्दै लाभग्राहीसँग प्रत्यक्ष अन्तरक्रिया गरिएको थियो ।

अनुगमनका क्रममा कृषक समूह तथा पोषण समूहका सदस्यहरूसँग छलफल गरिएको थियो।

नेपाल सरकार र अन्तर्राष्ट्रिय विकास संस्था (IDA) बीच २०८० मंसिर १५ गते सम्पन्न सम्झौताअनुसार सञ्चालित फानसेप आयोजना धादिङका सिद्धलेक र गल्छी गाउँपालिका तथा गोरखाका आरुघाट र सहिदलखन गाउँपालिकाका ३४ वटा वडामा कार्यान्वयन भइरहेको छ।

जिएएफएसपी (GAFSP) को आर्थिक सहयोगमा सञ्चालन भइरहेको आयोजनाको कुल बजेट २२ मिलियन अमेरिकी डलर रहेको छ। २०८० मंसिरदेखि सुरु भएको परियोजना २०८४ असारसम्म सञ्चालन हुनेछ।

आयोजनाको कार्यान्वयन निकाय कृषि, वन तथा वातावरण मन्त्रालय रहेको छ। आयोजनाबाट प्रत्यक्ष रूपमा ५० हजार कृषक लाभान्वित हुने लक्ष्य राखिएको छ, जसमा ६५ प्रतिशत महिला रहेका छन्।

गोरखा क्लस्टरअन्तर्गत मात्रै १२ हजार ५०० कृषकलाई समेटिएको छ।

जलवायु अनुकूलन क्षमता अभिवृद्धि, कृषि उत्पादकत्व वृद्धि तथा लक्षित साना कृषक समुदायको पोषण अवस्थामा सुधार ल्याउने उद्देश्यका साथ सञ्चालन भइरहेको आयोजनाले कृषि तथा पशुजन्य उत्पादन बढाउने, जलवायु तथा पोषणमैत्री कृषि प्रविधिको प्रसार गर्ने, साना कृषकको आयआर्जन र बजार पहुँच विस्तार गर्ने तथा सुनौला हजार दिनका आमा र ६ देखि २४ महिनासम्मका बालबालिकाको पोषण अवस्थामा सुधार ल्याउने लक्ष्य लिएको छ।

त्यसैगरी कृषकको क्षमता विकास, उत्पादन समूह तथा सहकारीहरूको संस्थागत सुदृढीकरण र सशक्तीकरणमा समेत आयोजनाले विशेष जोड दिएको छ।