नीलकण्ठमा रासायनिक मलको अभावः १६ हजार ८ सय बोरा युरिया माग, १ हजार ९४० बोरा मात्रै आपूर्ति

धादिङ । धान रोपाइँको मुख्य सिजनमै धादिङको नीलकण्ठ नगरपालिकामा रासायनिक मलको अभाव देखिएको छ।

नगरपालिकाले खेतीको आवश्यकता विश्लेषण गरी समयमै मल माग गरे पनि हालसम्म मागको करिब ११.५ प्रतिशत मात्र युरिया मल प्राप्त भएपछि किसानहरू समस्यामा परेका छन्।

नगरपालिकाले २०८२ चैत ६ गते आगामी खेती सिजनलाई लक्षित गर्दै कृषि विकास कार्यालय, धादिङमार्फत आवश्यक रासायनिक मलको माग पठाएको थियो।

नगर उपप्रमुख दीपक विश्वकर्माको संयोजकत्वमा गठित समितिले वडा अध्यक्ष, कृषि प्राविधिक तथा सरोकारवालासँगको छलफलपछि नगरको आवश्यकता निर्धारण गरेको थियो।

समितिले नगरका लागि १६ हजार ८ सय बोरा युरिया, ५ हजार बोरा डीएपी र ९० मेट्रिक टन पोटास आवश्यक पर्ने निष्कर्षसहित माग गरेको थियो।

तर कृषि सामग्री कम्पनी लिमिटेडबाट हालसम्म १ हजार ९ सय ४० बोरा युरिया मात्र प्राप्त भएको नगरपालिकाको तथ्यांकले देखाएको छ।

सुरुमा १ हजार ३४० बोरा उपलब्ध गराइएको थियो भने चौतर्फी दबाबपछि असार २२ गते थप ६०० बोरा पठाइएको हो।

यसअनुसार नगरपालिकाले माग गरेको १६ हजार ८ सय बोरामध्ये करिब १४ हजार ८ सय ६० बोरा युरिया अझै अपुग छ। डीएपी र पोटासको आपूर्ति पनि मागअनुसार हुन नसकेको नगरपालिकाले जनाएको छ।

आधिकारिक तथ्यांकले उठायो प्रश्न
केही दिनअघि केही जनप्रतिनिधिले धादिङमा मलको सहज आपूर्ति भइरहेको दाबी गरे पनि नीलकण्ठ नगरपालिकाको आधिकारिक तथ्यांकले भने फरक अवस्था देखाएको छ।

नगरपालिकाका अनुसार कृषि सामग्री कम्पनी लिमिटेडले आफ्नो कोटाअनुसार मात्र मल पठाएको छ, जुन वास्तविक आवश्यकताभन्दा निकै कम हो।

नगरपालिकाका कृषि शाखा प्रमुख समुन्द्र श्रेष्ठले मागअनुसार मल प्राप्त नभएको स्वीकार गर्दै थप मल ल्याउने प्रक्रिया जारी रहे पनि तत्काल आवश्यक परिमाण उपलब्ध हुने अवस्था नरहेको बताउनुभयो ।

उपप्रमुख दीपक विश्वकर्माले किसानलाई समयमै मल उपलब्ध गराउने उद्देश्यले वैज्ञानिक आधारमा आवश्यकताको मूल्यांकन गरी समयमै माग पठाइएको भए पनि माग र आपूर्तिबीच ठूलो अन्तर रहेको बताउनुभयो ।

उहाँको अनुसार खेतीको मुख्य समयमा किसानले पर्याप्त मल नपाउँदा उत्पादनमा प्रत्यक्ष असर पर्ने जोखिम बढेको छ।

४ हजार ५७९.६ हेक्टर खेती प्रभावित हुने चिन्ता
नगरपालिकाका अनुसार नीलकण्ठभित्र ४ हजार ५७९.६ हेक्टर खेतीयोग्य जमिन रहेको छ। धान, मकै तथा अन्य बालीका लागि आवश्यक रासायनिक मल अभाव हुँदा उत्पादन घट्ने, लागत बढ्ने तथा खाद्य सुरक्षामा समेत असर पर्ने चिन्ता किसानहरूले व्यक्त गरेका छन्।

कृषि सामग्री कम्पनीको स्वीकारोक्ति
कृषि सामग्री कम्पनी लिमिटेड, गजुरीका कर्मचारी दधि शिवाकोटीले कम्पनीसँग पर्याप्त मल नभएको स्वीकार गरेका छन्। सामाजिक सञ्जालमा कम्पनीमा मल थुप्रिएको भन्ने प्रचार वास्तविकताभन्दा फरक रहेको उहाँको भनाइ छ।

उहाँको अनुसार मल ढिलो आइपुगेको र बीचमा दुई दिन सार्वजनिक बिदा परेकाले केही समय गोदाममा धेरै देखिए पनि वास्तविक रूपमा पर्याप्त मौज्दात नभएको हो।

गजुरीस्थित कार्यालयबाट धादिङका १३ वटै स्थानीय तहमा मल वितरण गर्नुपर्ने भएकाले सबै पालिकाको माग पूरा गर्न नसकिएको उहाँले बताउनुभयो ।

मल लैजाने केही सहकारीहरूले ढिलाइ गरेको पनि उहाँले बताउनुभयो । मल वितरणको विवरण अनलाइन प्रणालीमा इन्ट्री गर्नुपर्ने भएको कारणले पनि केहि ढिला भएको बताउनुभयो ।

शिवाकोटीका अनुसार स्थानीय तहहरूले माग गरेअनुसारको मल कम्पनीसँग उपलब्ध छैन र थप आपूर्तिका लागि केन्द्रमा माग गरिएको छ।

दोष कस्को ?
नगरपालिकाले समयमै आवश्यकता निर्धारण गरी माग पठाउँदा पनि पर्याप्त मल किन उपलब्ध भएन ? कोटा निर्धारणको आधार के थियो ? बाँकी मल कहिले उपलब्ध हुन्छ ?

यी प्रश्नको स्पष्ट र आधिकारिक जवाफ सम्बन्धित निकायबाट अझै आएको छैन। धान रोपाइँको संवेदनशील समयमा किसान मलको खोजीमा भौंतारिन बाध्य भइरहेका बेला सरकारी दाबी र स्थानीय तहको तथ्यांकबीच देखिएको अन्तरले रासायनिक मल व्यवस्थापनप्रति गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।