भोकै विद्यालय जान बाध्य धादिङ तिनघरेका यी तिन बालबालिका

धादिङ । नीलकण्ठ नगरपालिका वडा नम्बर २ तिनघरे स्थित दलित समुदायका बालबालिकालाई एक छाक खानका लागि गाउँचार्दै हिड्नुपर्ने बाध्यता छ ।

सदरमुकाम धादिङबेशीबाट १० किलोमिटर दुरी पर रहेको तिनघरेका दलित समुदायका बालबालिकाहरु जो खाजा खानका लागि विद्यालय आउँछन् ।

तिनघरेको अन्नपूर्ण आधारभूत विद्यालयमा दिउँसो १ बजे खाजा खाने समय भएको थियो । विद्यार्थीहरु खाजाखाने भाँडोमा मासु चिउरा लिएर खाँदै थिए ।

सरकारले दिएको खाजाको १५ रुपैयाँले नपुग्ने भए पनि कहिलेकाहीँ आफ्नो खर्च कटाएर भएपनि विद्यार्थीलाई मासु खुवाउने गरेका रहेछन्।

नियमित खाजाको समयमा जस्तै खाजा खाने समयमा विद्यालय पसेका चार जना विद्यार्थीको अवस्था भने फरक थियो ।

कक्षा १ का ६ वर्षीय रामशरण मिजार र उनका दाई ७ वर्षीय राजेन्द्र मिजार अरु विद्यार्थीभन्दा छुट्टै बसेका थिए । घुँडामा च्यातिएको पाइन्ट, एक जना शिक्षकले दिएको टिसर्ट, कालो खुट्टा लिएर मासु चिउरा खाँदै थिए ।

सबैजसो विद्यार्थी विद्यालय पोशाका थिए तर ति दाजुभाइ विद्यालय पोशाकमा थिएनन् । त्यहि एउटा पोशाक राति सुतेको बेला पनि लगाउने गर्दा गर्दै फाटेपछि उनीहरु अरुले दिएको लुुगा लगाउन विवस थिए ।

रामशरण र राजेन्द्र मात्र होइन उनीहरुका दिदी ९ वर्षीया पार्वती मिजार पनि सोही विद्यालयमा कक्षा ४ मा अध्ययन गर्छिन्।

नुवाकोटको तारुकाबाट तिनघरे आएर बसेका मिजार परिवारको जग्गाजमिन समेत नहुँदा ज्याला मजदुरी गरेर परिवार पाल्दै आएका थिए। २ वर्षअघि उनीहरुका बाबु राजकुमार मिजारले आत्महत्या गरे ।

परिवार पाल्न नसकेपछि बालबालिकाहरु मामाघरको ७५ वर्षीया हजुरआमाकोमा छाडेर आमा जुठी मिजार तीन महिना अघि कुवेत पुगीन्।

अहिले उनीहरु बिचल्लीमा परेका छन् ।

विहान उठेपछि धेरैजसो दिन ज्याला गरेर हजुरआमाले पकाएको खाना खाने तीन बालबालिकाहरु कहिलेकाहीँ भोकै विद्यालय आउने गरेको राजेन्द्रले नेपालले बताउनुभयो ।

विहान उठेपछि घरमा खानेकुरा नभएको दिनमा उनीहरु गाउँ चार्न निस्कन्छन् । केही पाए खाने, गाउँलेले दया गरेर दिए खाने गर्छन नदिए भोकै विद्यालय पुग्छन् ।

दिउँसोको विद्यालयको खाजा खाने समय कुरेर निन्याउरो मुख लगाएर बसिरहन्छन् । खाजा खाएपछि बल्ल उनीहरुको अनुहार उज्यालो देखिन्छ ।

अन्नपूर्ण आविमा उनीहरुजस्ता ७ जना बालबालिका छन् जो खाजा खानका लागि विद्यालय आउँछन् ।

कक्षा ५ सम्मको पढाइहुने ६६ जना विद्यार्थी रहेकोमा ५० जना दलित विद्यार्थीमात्र रहेको विद्यालयका प्रधानाध्यापक उर्मिला तिमल्सीनाले बताउनुभयो ।

उनीहरु अत्यन्त गरिब परिवारका बालबालिकामात्र भएको र गरिबीले गाँजेको गाउँ भएकोले सामान्य जिवन यापनका लागि समेत कठिन रहेको तिमल्सीनाले बताउनुभयो ।

गाउँमा भोटमाग्ने बेला सबै राजनीतिक दल र उम्मेदवारहरु पुगेपनि गरिबी र दुखको मलम लगाउन भने कोही गाउँमा नआएको गाउँबासीहरुको गुनासो छ ।

सरकारको ठूला योजना र स्थानीय सरकारले व्याख्या गरेको निःशुल्क शिक्षा भित्रबाट गिज्याइरहेको गाउँ हो तिनघरे । यी दलित समुदायले भोट दिने समयमा भन्दा बाहेक सरकारको अनुभुती गर्न पाएका छैनन् । तस्विर:सिताराम अधिकारी